Umngxuma ongenasiphelo waseRoma
- iinkcukacha
- Ibhalwe ngu UYorry Dickinson
- Udidi: Iindaba Zokuvuna

Inkqubo yaseBhabhiloni yagwetywa ukuba yahlulwe emva kokuba ilinganiswe esikalini ngoAprili 27 ngokwewotshi kaYesu eOrion, yaza yafunyanwa “ilula”.[1] Ngomhla omnye, iqula lavuleka phambi kwePantheon eRoma eveza amatye agange iminyaka engama-2000 ubudala.[2] Esi ayisosiganeko esingabalulekanga, xa kuqwalaselwa ixesha kunye nento emele iPantheon. Ukubonakala kwalo mngxuma wokutshona kusisilumkiso esinamandla esivela kuThixo. Izono zeBhabhiloni zikhunjulwe nguThixo, yaye iyantlukwano nentshabalalo yayo isemnyango.[3]
Uthixo, njengoko negama lesiGrike lisitsho, sisakhiwo esizinikele kubo bonke oothixo, yaye lo mthombo wawubonakala kweyona ndawo idumileyo—uBukhosi bamaRoma—ngaphambi nje kokuba okuphela koThixo oyinyaniso athi “Kwenzekile!” njengoko kubhaliwe kwisibetho sesixhenxe seSityhilelo.[4] Ekubeni beguqulelwe ekubeni libandla ngenkulungwane yesixhenxe, lo thixo wobuhedeni ulingana nonqulo lobuKristu olumela ingcamango engeyoyaBhayibhile engqubana ngokuthe ngqo nomthetho wokuqala woMthetho kaThixo (singasathethi ke ngowesibini ngonqulo-zithixo), yaye ngesi siganeko sinzulu, ubonisa ingozi yokumanyana nonqulo lobuxoki, oluya kuthi kungekudala lubaginye abanquli abangaphantsi. Zonke iicawe ezicwangcisiweyo ziye zawa ngamaxhoba ale ngqondo ikhohlisayo, kwaye ke ngoko wonke umntwana onyanisekileyo kaThixo kufuneka eme bucala kwaye alimamele ilizwi likaYesu elibizayo:
Phumani kuyo, bantu bam, Ukuze ningadlelani nayo ngezono zayo, Nokuze ningamkeliswa kwizibetho zayo. Ngokuba izono zayo ziye zafikelela emazulwini, Nezinto zayo zokungalungisi uzikhumbule uThixo. ( ISityhilelo 18:4-5 )
Kummandla wePantheon kumi ilitye eliqingqiweyo laseYiputa elalikade lihlala kwiTempile kaRa laza lasiwa eRoma, libonisa ulwalamano phakathi konqulo lwamaRoma nolwaseYiputa yaye lifak’ isandla kumxholo weecumenism oboniswe kweso sikwere sesixeko sincinane eRoma, eItali. Onjani wona umahluko ocacileyo koko uThixo akuthethayo:
NdinguYehova uThixo wakho, owakukhuphayo ezweni laseYiputa, endlwini yobukhoboka. Uze ungabi nathixo bambi ngaphandle kwam. ( Eksodus 20:2-3 )
Inkitha yoothixo abanokunqulwa kwiinkonzo ezahlukahlukeneyo ziyilwe nguSathana ofuna ukunqulwa yena, inkokeli yoothixo bobuxoki, nangaluphi na uhlobo. Ekuphela kwendlela yokuzikhusela ekuweleni kuloo mngxuma uvulekileyo kukutyeka kubuxoki bengcinga equka konke uze ‘umoyike uThixo, ugcine imithetho yakhe.[5] Sikhonza uThixo ophilayo “ongahlali zitempileni zenziwe ngazandla,”[6] kodwa onguThixo osondeleyo, onobuntu, ehleli ebantwini baKhe ngoMoya waKhe.[7]
UMoya usebenza nabantu ngeli lixa, kwaye izigqibo ziyenziwa ezineziphumo ezingunaphakade njengoko ethelekisa inyaniso nemposiso kumntu ngamnye. Ulwazi lweXesha lwenza umntu aqonde ukubaluleka kokomoya kweziganeko ezenzeka ehlabathini. Xa ingongoma iphawulwe kwiwotshi Yakhe, ubani unokuqiniseka ukuba ukukhanya Kwakhe kuya kukhanyisa ukuze kuqondwe amaqhinga kaSathana okukhusela abakhe kwintlabathi yenkohliso.
Ukuvuleka kwalo msele kukwamele ukutyhilwa kwezenzo ezingendawo[8] yeBhabheli, eyamkelekileyo ngenxa yayo umvuzo ophindwe kabini evela kwabangcwele.[9] I-Pantheon yaguqulwa yaba yicawa yamaRoma Katolika yaza yangcwaliselwa lowo ubizwa ngokuba yintombi enyulu uMariya kunye nabafeli-nkolo Ngamana 13[10] ngonyaka AD 609. Unqulo Marian yenye yenkohliso uSathana, kwaye abantu abaninzi baye bakhohliswa kule ngongoma. UYesu, xa uSathana wayemhenda ukuba aqubude kuye, waphendula “Kubhaliwe kwathiwa, Uze uqubude eNkosini uThixo wakho, ukhonze yena yedwa;"[11]
Xa le tempile yangena kwimpahla yecawe, upopu wazisa iintsalela zabafeli-nkolo kuyo waza wazibeka phantsi kwesibingelelo,[12] beqhubeka nokunqula izithixo, ngoku njengeqela labangcwele. Unqulo-zithixo kukwaphulwa kweMithetho Elishumi,[13] kwaye le yimpazamo ebonakalayo kwibandla laseRoma. Akumangalisi ukuba kutheni kulo lonke elaseRoma, kuye kwakho ukunyuka ngequbuliso kwimbonakalo yemigodi enje.[14] Iziseko zamandulo zamaPagani zivezwa njengamatye asekuqaleni aneminyaka engama-2000 ahamba ngeenyawo kwi-sinkhole. Ngokubhekele phaya, ibandla laqhubeka nezenzo zenkohlakalo nxamnye nentsalela enyulu kaThixo njengabahedeni, yaye ngaloo ndlela ukumanyana nabo kwityala legazi labafeli-nkolo likwayinto leyo le nkqubo yaseBhabhiloni iqalisa ukufumana umvuzo wayo osifaneleyo, kuba “kuyo kwafunyanwa igazi labaprofeti, nelabangcwele, nelabo bonke ababulawayo emhlabeni.”[15] Imiphefumlo exabisekileyo ebonwa idanduluka iphantsi kwesibingelelo kwisiTyhilelo 6 ibuza “koda kube nini na, Nkosi engcwele, oyinyaniso, ungagwebi, ungaliphindezeleli igazi lethu kwabo bahleli phezu komhlaba?”[16] kungekudala baya kwaneliswa kukuzaliseka kwesibongozo sabo. Ngoku, iBhabheli igcwalisa inani labafeli-nkolo ngokupheleleyo njengoko iqhubeka kule ngxaki ye-coronavirus ukuthatha abantu abangamalungisa ngakumbi kunaye kwaye ibaqweqwedise phezu kwamalahle oqeqesho lwasekuhlaleni. Kodwa uya kuzidyobha izambatho zakhe ngegazi labangcwele ngentshutshiso nokufa ngokwasemzimbeni okwethutyana nje elingephi.
Ikroba elivulekileyo lisebenza njengesikhumbuzo sesiphelo sabo bonke abo ngokuzithandela bakhetha ukusityeshela isiluleko sikaThixo sale yure. Ubiza abantu Bakhe ukuba bahlukane baze balahle konke ukudubadubeka kweemfundiso nezenzo zaseBhabhiloni, ezichaseneyo ‘notsho uYehova. Niya kusibamba na isandla sikaNdikhoyo, ukuba ndinibambe nkqi ukuze iinyawo zenu zingatyibilili emhadini wesihogo, olungiselwe uMtyholi nezithunywa zakhe?[17] Ukhetho lolwakho!


